1. Tổng Quan về Hậu Giang

Hậu Giang tọa lạc ở phía Tây Nam của Đồng bằng sông Cửu Long, nổi bật với cảnh quan miệt vườn, sông nước mênh mông cùng những cánh đồng lúa bát ngát. Tỉnh lỵ Vị Thanh nằm bên dòng sông lớn, là trung tâm kết nối các tuyến giao thông quan trọng. Hậu Giang được mệnh danh là một trong những “lá phổi xanh” của vùng đất Tây sông Hậu, với hệ sinh thái nước ngọt phong phú. Tỉnh có thế mạnh về sản xuất lúa gạo – một trong những trung tâm lúa gạo lớn miền Tây – đồng thời trù phú cây trái vùng nhiệt đới (khóm, quýt, bưởi…) và thủy hải sản phong phú, trong đó có loài cá ngát nổi tiếng thơm ngon. Điểm du lịch đặc sắc nhất ở đây là khung cảnh sông nước miệt vườn nên thơ: khu bảo tồn rừng tràm ngập mặn Lung Ngọc Hoàng hoang sơ, hệ thống kênh rạch (như kênh Xà No) được ví như “con đường lúa gạo” kết nối các tỉnh ĐBSCL, cùng những ngôi chùa chiền và di tích gắn liền lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc. Toàn bộ tạo nên hành trình du lịch sông nước mộc mạc, thân thiện và quyến rũ tại mảnh đất Hậu Giang .

2. Mùa đẹp nhất để đi du lịch Hậu Giang

Hậu Giang có khí hậu nhiệt đới gió mùa, phân chia rõ hai mùa khô – mưa. Do nằm gần xích đạo, tỉnh hiếm khi xảy ra bão, nên du khách có thể đến Hậu Giang quanh năm. Tuy nhiên, khoảng thời gian thuận tiện nhất là mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Đây là mùa ít mưa, trời nắng đẹp, rất lý tưởng để tham quan các danh thắng, miệt vườn và đi du lịch đường thủy. Mùa khô ở miền Tây mang lại không gian trong lành và trời xanh biếc, thuận tiện cho việc tham quan các khu du lịch sinh thái như rừng tràm, vườn cây ăn trái, hay chợ nổi. Còn nếu yêu thích không khí mùa nước nổi (khoảng tháng 7 đến tháng 11 âm lịch), du khách có thể trải nghiệm cảnh sắc lũ tràn sông, hoa súng và bông điên điển nở rộ, cùng dịp thưởng thức nhiều món đặc sản mùa lũ. Dù đi vào mùa nào, bạn cũng nên tham khảo dự báo thời tiết trước chuyến đi để chủ động trang phục phù hợp và tránh các ngày mưa dông bất chợt.

3. Di chuyển đến Hậu Giang thuận tiện thế nào?

Hậu Giang cách Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 240 km về phía Nam, thời gian di chuyển bằng ô tô hoặc xe máy khoảng 4-5 giờ. Từ TP. HCM, du khách có thể đi bằng xe khách với các hãng xe uy tín như Phương Trang, Út Vân, Mai Linh…. Các tuyến đường chính kết nối là Quốc lộ 1A và Quốc lộ 61, qua Cần Thơ rồi sang Vị Thanh – Hậu Giang. Hiện nay Hậu Giang chưa có sân bay, du khách từ Hà Nội hay các tỉnh phía Bắc thường bay đến Sài Gòn hoặc Cần Thơ rồi tiếp tục đi đường bộ. Cụ thể, từ Hà Nội có thể bay khoảng 2 tiếng đến Sài Gòn và sau đó đi tiếp bằng xe khách hoặc xe riêng xuống Hậu Giang. Ngoài ra, tỉnh Cần Thơ bên cạnh chỉ cách Hậu Giang khoảng 60 km cũng có sân bay quốc tế, bạn có thể bay tới Cần Thơ rồi thuê xe hoặc đi xe buýt để đến Hậu Giang. Đường sông cũng là lựa chọn độc đáo: du khách có thể kết hợp tham quan bằng tàu trên kênh từ Cần Thơ hay các tỉnh lân cận, để trải nghiệm miền Tây sông nước đích thực.

4. Có gì chơi ở Hậu Giang?

Khu bảo tồn thiên nhiên Lung Ngọc Hoàng: Đây là khu bảo tồn rừng ngập mặn lớn nằm ở xã Phương Bình, huyện Phụng Hiệp. Lung Ngọc Hoàng có diện tích rộng lớn (hơn 2.000 ha) với hệ sinh thái phong phú, giữ gần như nguyên vẹn vẻ hoang sơ của miền sông nước. Rừng tràm ngập mặn và bãi bùn cung cấp môi trường sống cho hàng trăm loài chim nước, đặc biệt là vào mùa lũ, hàng nghìn con cò, vạc, chích chòe và các loài thủy điểu đổ về sinh sống. Du khách tới đây thường tham gia các hoạt động trải nghiệm thú vị như chèo xuồng trong rừng tràm, quan sát chim hoang dã và giăng lưới bắt cá nước ngọt tự nhiên. Khu bảo tồn được ví như “lá phổi xanh” của Đồng bằng Sông Cửu Long, vừa mang tính sinh thái cao, vừa là điểm du lịch sinh thái nên thơ với cảnh trời mây bồng bềnh và đồng lúa ngập nước lung linh.

Chợ nổi Ngã Bảy (Phụng Hiệp): Được xem là chợ nổi đông vui nhất miền Tây, chợ nổi Ngã Bảy nằm trên sông Cái Côn (huyện Phụng Hiệp) chính là điểm nhộn nhịp của thương lái khu vực. Vào mỗi buổi sáng từ tờ mờ sáng (khoảng 2-3 giờ), các thương hồ đã đua nhau chèo xuồng chở đủ loại nông sản, trái cây, cá tôm và hàng hóa buôn bán trên sông. Trên mỗi chiếc ghe, mọi thứ đều được bày biện đủ màu sắc: từ bưởi năm roi ngọt thơm, khóm Cầu Đúc vàng ươm đến hủ tiếu, cà phê, đồ thủ công mỹ nghệ… Dạo chợ bằng xuồng, bạn sẽ được thưởng thức hương vị cà phê sữa đá hay hủ tiếu cá ngay trên ghe. Trải nghiệm đích thực là ngồi trên xuồng, len lỏi trong hàng trăm chiếc thuyền, hòa vào không khí mua bán tấp nập trên nước, vừa cảm nhận nét văn hóa sông nước, vừa thưởng thức ẩm thực quê đậm chất miền Tây. Đây là một trong những điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Hậu Giang.

Khu du lịch sinh thái Tân Phú Thạnh (Kittyd & Minnie, Bamboo Garden): Khu sinh thái này nằm trong khuôn viên Trường Đại học Võ Trường Toản, xã Tân Phú Thạnh (nay thuộc Cần Thơ). Đây là quần thể du lịch giải trí hiện đại, nổi bật với Công viên giải trí Kittyd & Minnie và đường tre (Bamboo Garden) nghệ thuật. Trong đó, Bamboo Garden có con đường tre xanh mướt chạy xuyên qua những vườn hoa và hồ nước, tạo nên khung cảnh làng quê thanh bình như phim cổ tích. Công viên Kittyd & Minnie thiết kế theo phong cách Châu Âu lãng mạn, với nhiều trò chơi cảm giác mạnh, khu check-in nhiều góc sống ảo. Du khách được thả hồn trên những chiếc cối xay gió khổng lồ, đi cáp treo tham quan tổng thể khu du lịch hoặc chụp ảnh bên rừng tre cổ thụ. Giá vé vào cổng vào khoảng 260.000đ/người lớn (cập nhật cuối 2025), bao gồm sử dụng hầu hết trò chơi trong công viên. Ngoài ra, Tân Phú Thạnh còn nổi tiếng với nhiều cà phê vườn, nhà hàng miệt vườn gần đó, rất thích hợp để dừng chân nghỉ ngơi sau khi vui chơi.

Khu du lịch sinh thái Rừng Tràm Vị Thủy (Việt-Úc): Còn gọi là Khu sinh thái Việt – Úc Hậu Giang, khu du lịch này nằm ở xã Vị Thủy, huyện Vị Thủy. Tổng diện tích khoảng 145 ha, vùng đầm lầy tràm ngập mặn mang đậm nét hoang sơ nguyên thủy. Đây là môi trường sống của hơn 50 loài chim đặc trưng miền Tây như cò trâu, cò ngà, vạc, le le, cùng nhiều loài khác. Phần trung tâm khu rừng tràm có “vườn chim 10 ha” rộng lớn, là nơi cư ngụ của cả đàn cò hàng chục nghìn con mỗi mùa nước lớn. Khu sinh thái còn nuôi các loài động vật hoang dã nhỏ như heo rừng, trăn, ong lấy mật… và thả cá các loại trong hệ thống kênh mương đan xen, du khách có thể trải nghiệm câu cá ngắm cảnh. Một điểm nhấn khác là bạn có thể đi xuồng nhỏ len lỏi giữa rừng tràm, như đi lạc vào khung cảnh thần tiên, phóng tầm mắt lên ngắm đàn cò bay lượn đầy trời. Khu du lịch Việt-Úc có sẵn các dịch vụ nghỉ qua đêm: từ phòng nghỉ lục bình trên sông, nhà sàn gỗ mát mẻ cho đến phòng khách sạn xinh xắn với sàn gỗ ấm cúng. Đặc biệt, đến đây du khách còn được thưởng thức đặc sản cơm cháy cá lóc, cơm nướng lá sen và nhiều món cá đồng chế biến tươi ngon.

Nhà cổ Bình Thủy (Cần Thơ): Mặc dù về mặt hành chính nằm ở Cần Thơ, nhưng Nhà cổ Bình Thủy thường được nhắc đến khi du lịch vùng Hậu Giang – Cần Thơ. Đây là một ngôi nhà cổ xây từ năm 1870, mang phong cách kiến trúc Pháp – Á Đông đặc trưng Đầu Thế kỷ XX. Công trình này thuộc gia tộc họ Dương, nổi bật với 5 gian, 2 chái, mái dốc và hàng trăm cửa được trang trí hoa văn tinh xảo. Nhà cổ là một biểu tượng di sản, từng là bối cảnh cho nhiều bộ phim nổi tiếng như “Người đẹp Tây Đô” và phim điện ảnh Pháp “Người tình”. Khách tham quan sẽ được bước vào không gian đậm chất xưa, với sàn gỗ, đồ cổ và sân vườn cổ kính. Không gian nhà cổ thoáng mát, tường dày, nền gạch bông Hà Tiên cổ kính, tô thêm nét duyên Việt Nam xưa. Đây là nơi lý tưởng để tìm hiểu kiến trúc truyền thống Nam Bộ, ghi lại những bức ảnh phong cảnh đậm chất miền Tây lịch sử.

Thiền viện Trúc Lâm Hậu Giang: Nằm ở xã Vị Tân (Vị Thanh), thiền viện thuộc dòng Trúc Lâm Yên Tử. Ngôi chùa lớn được xây dựng theo phong cách Á Đông, hài hòa với thiên nhiên xanh mát xung quanh. Kiến trúc thiền viện trang nghiêm với các cột đá, tượng Phật, giàn hoa giấy rực rỡ, mang đậm chất thiền phong thanh tịnh. Tiếng chuông chùa ngân vang dưới trời xanh, hương trầm thơm ngát trong không gian tĩnh lặng tạo nên cảm giác an nhiên trong tâm hồn. Du khách đến đây thường tìm kiếm sự thư thái, ngồi thiền hoặc tham gia các hoạt động thiện nguyện của phật tử địa phương. Không chỉ là nơi tâm linh, Thiền viện Trúc Lâm còn là điểm check-in yêu thích với khu vườn cỏ xanh, hồ cá và tượng đài. Địa phương thường khuyến khích du khách đến tham quan trước 12h, mặc trang phục lịch sự khi vào chánh điện, và tuân thủ quy định không gây ồn ào hay chụp ảnh nơi thờ tự.

Kênh xáng Xà No: Đây là công trình thủy lợi nổi tiếng được người Pháp đào từ năm 1901-1903 để cải thiện giao thông thủy ở Nam Bộ. Kênh có chiều dài khoảng 34-40 km, chiều ngang rộng 60m, nối từ ngã ba Vàm Xáng (sông Cần Thơ) đến sông Cái Lớn (Kiên Giang). Sau khi hoàn thành, Xà No được xem là “con đường lúa gạo” của miền Tây Nam Bộ, kết nối đồng bằng Hậu Giang – Cần Thơ với miền biển Tây. Hiện nay, hai bên bờ kênh Xà No, thành phố Vị Thanh có nhiều công viên và khu dân cư hiện đại. Công viên Xà No (nằm dọc kênh ở trung tâm Vị Thanh) là nơi giải trí, dạo mát quen thuộc với người dân địa phương. Ban ngày, bạn có thể đi dạo trên bờ kè ngắm cảnh nông thôn với những cánh đồng lúa bát ngát; tối xuống, không khí vui tươi với khu ẩm thực và hoạt động văn nghệ bên bờ kênh. Đặc biệt, vào dịp lễ hội Festival lúa gạo Hậu Giang, ban tổ chức còn giới thiệu tour du lịch đường thủy trên kênh Xà No bằng thuyền, giúp du khách cảm nhận rõ sự phát triển sôi động của vùng đất gạo trù phú.

Ngoài ra, Hậu Giang còn có nhiều điểm tham quan khác như Căn cứ địa Bà Bái (di tích lịch sử Phụng Hiệp), Công viên 7 Kỳ Quan Cổ Đại (mô hình các kỳ quan thế giới ở Vị Thanh), Làng trầu Vị Thủy (nơi trồng và chế biến trầu không truyền thống), và làng quýt Long Trị – du khách có thể tự tay hái quýt. Các lễ hội đặc sắc như lễ hội Quan Thánh Đế Quân (tháng Giêng âm lịch tại miếu Quan Đế) hay các lễ hội văn hóa Khmer cũng thường được tổ chức, tạo nên sức hút văn hóa đặc trưng của vùng sông nước.

5. Hành trình khám phá ẩm thực độc đáo tại Hậu Giang

Lẩu cá linh bông điên điển: Lẩu cá linh kết hợp với bông điên điển là món ăn biểu tượng của mùa nước nổi miền Tây. Cá linh (loại cá cơm nước ngọt) nhỏ nhắn, thịt ngọt béo; bông điên điển (hoa của cây điên điển đỏ) giòn giòn và thơm nhẹ. Khi nấu thành lẩu, hai nguyên liệu này tạo nên hương vị ngọt thanh, đậm đà mà dịu mát, gợi lên hương đồng gió nội đặc trưng miền Tây. Món lẩu này chỉ xuất hiện rộ vào khoảng từ tháng 9 đến tháng 11 hàng năm – mùa cá linh sinh sôi nhiều. Du khách thường thưởng thức lẩu cá linh bên bếp lửa ấm cúng, chan thêm nước mắm gừng, chanh tươi để tăng vị chua cay. Ngoài ra, bún nước lèo hoặc bún riêu với cá linh cũng được nhiều người ưa chuộng. Nhiều du lịch ẩm thực tại Hậu Giang đã đưa cá linh và bông điên điển vào thực đơn đặc sản, kèm theo các món cá đồng khác. Nhìn chung, lẩu cá linh bông điên điển mang đậm hương vị quê mùa, khó quên đối với người từng thưởng thức.

Bánh xèo miền Tây: Bánh xèo Hậu Giang có nét đặc trưng miền Tây sông nước: vỏ bánh giòn rụm, nhân thịt ba chỉ, tôm sú và giá đỗ, ăn kèm rau sống và chén nước chấm ngọt cay. Một số quán bánh xèo ở Hậu Giang còn thêm bông điên điển vào nhân để tạo hương vị khác biệt. Như một blogger du lịch đã lưu ý, du khách đến Hậu Giang đừng bỏ lỡ bánh xèo bông điên điển – đặc sản vùng Tây Nam Bộ. Người dân nơi đây dùng loại mắm nêm hoặc nước tương pha cùng ít đường, tỏi phi thơm để chấm bánh. Cắn một miếng bánh xèo với bông điên điển trong miệng, thực khách sẽ cảm nhận vị béo của dừa nạo, vị ngọt của nước mắm và vị thơm của bông điên điển. Bánh xèo được bày bán khắp nơi từ chợ quê đến nhà hàng, rất phù hợp để thưởng thức cùng gia đình trong chuyến du lịch Hậu Giang.

Chuột đồng quay lu: Món chuột đồng quay lu tuy nghe có vẻ lạ lẫm, nhưng là đặc sản độc đáo được một số nhà hàng ở miệt vườn Hậu Giang phục vụ. Chuột đồng (chuột đất) sau khi được làm sạch, tẩm ướp gia vị như muối ớt, sả, rồi đem quay trong lò đất nung (lu) cho chín vàng đều. Thịt chuột thơm béo, da giòn rụm và thấm đượm mùi khói thơm nồng. Du khách hiếu kỳ có thể nếm thử món này để trải nghiệm hương vị dân dã của miền Tây. (Lưu ý: nên thưởng thức cùng nhóm bạn, vì đây là món đặc biệt và không phổ biến cho tất cả thực khách.)

Cá rô đồng kho tộ: Cá rô đồng kho tộ là một món kho dân dã được người miền Tây ưa chuộng. Cá rô đồng thịt béo ngậy, da dày, khi kho với nước dừa và đường thốt nốt tạo vị ngọt dịu và sốt đặc sánh. Món cá này thường được kho chung với thịt ba chỉ, nước màu đường và chút nước me, nêm nếm cho có độ mặn vừa phải. Phần nước kho sệt sệt đậm đà, khi ăn cùng cơm trắng sẽ rất hợp. Khi du lịch Hậu Giang, bạn có thể tìm thấy cá rô kho tộ ở các quán ăn vườn, nhà hàng miệt vườn. Món ăn này giản dị nhưng mang hương vị đặc trưng miền Tây, khó quên với miếng cá mềm ngon.

Bún gỏi già (bún gỏi dà): Đây là món bún đặc sản của miền Tây, nhất là Hậu Giang. Theo Viet Fun Travel, ẩm thực Hậu Giang còn nổi tiếng với bún gỏi dà – tên gọi là do cách đọc lái của người miền Tây (“dà” từ chữ “đã”). Món này pha trộn giữa đặc trưng của bún mắm và món gỏi cuốn: sợi bún tươi được trộn cùng tép đất tươi luộc, thịt ba chỉ, rau sống, giá đỗ, dừa khô nạo, đậu phộng rang và quan trọng nhất là nước tương xay đậm đà. Đặc biệt, bún gỏi dà ăn kèm muối tiêu chanh (hay mắm nêm pha chút me chua) tạo nên hương vị đậm đà và lạ miệng. Khi ăn, bạn có thể chan nước dùng hoặc trộn đều một phần nước tương vào bún rồi tận hưởng vị béo bùi của nước cốt dừa, ngọt ngào của tép đất, mặn ngọt của tương xay và cay nồng của ớt tươi. Nhiều du khách nước ngoài và trẻ em đều thích thú khi lần đầu nếm thử món bún này tại các quán ven đường Hậu Giang. Bún gỏi dà là một trong những hương vị dân dã khiến du khách nhớ mãi.

6. Những điều bạn nên nhớ khi đi du lịch Hậu Giang

Trang phục và đồ dùng: Hậu Giang nằm ở vùng đồng bằng, nhiệt độ trung bình cao và nắng gắt nên du khách nên mặc quần áo gọn gàng, thoáng mát và đi giày bệt hoặc dép quai ngang để tiện di chuyển. Đừng quên mang theo mũ, kính râm, áo khoác mỏng chống nắng hoặc ô dù để che nắng. Nếu du lịch vào mùa mưa (tháng 5-11), bạn nên chuẩn bị áo mưa, áo khoác mưa hoặc túi chống nước bảo vệ đồ đạc, điện thoại. Thời điểm mùa lũ, đường làng có thể ngập nước nên mang theo giày ống hoặc dép thấp cổ, hạn chế ướt giày. Ngoài ra, do miền Tây nhiều muỗi và côn trùng, mang theo kem chống muỗi và thuốc cơ bản là điều cần thiết.

Chuẩn bị tiền bạc và liên lạc: Hầu hết các điểm tham quan ở Hậu Giang đều đã có dịch vụ ATM và máy POS, nên du khách không nhất thiết phải mang theo quá nhiều tiền mặt. Tuy nhiên, ở các chợ nông thôn hay ghe bán hàng trên sông, mua bán vẫn chủ yếu dùng tiền mặt (và thường không thể trả thối bằng tiền lẻ). Do đó, bạn nên có đủ tiền lẻ để trả đúng giá. Sim điện thoại 3G/4G có sóng phủ rộng ở Hậu Giang, nhưng một số vùng sông nước, rừng tràm sâu đôi khi sóng kém, vì thế nên kiểm tra trước hành trình nếu có nhu cầu gọi điện cấp bách. Ngoài ra, để giữ an toàn tài sản, bạn nên đeo túi chống nước hoặc balo có dây đeo chắc chắn để đựng điện thoại, máy ảnh khi đi thuyền hoặc dạo chợ nổi.

Văn hóa và lưu ý khi tham quan: Người dân Hậu Giang hiền hòa, thân thiện, bạn hãy giữ thái độ lịch sự, mến khách. Khi tham quan các cơ sở tâm linh (chùa chiền, đền đài), nhớ ăn mặc kín đáo và giữ trật tự (không đội nón trong nhà chánh điện, không cười đùa quá to). Ở nhà cổ, di tích, hãy tuân thủ quy định chụp ảnh hay không dùng đèn flash nếu thấy quy định. Nếu thuê tàu/xe du lịch, bạn nên hỏi trước giá và thống nhất giá cả rõ ràng để tránh phát sinh. Ngoài ra, nhớ tuân thủ an toàn giao thông khi đi xe máy (đội mũ bảo hiểm đầy đủ), và khi tham quan sông nước luôn mặc áo phao khi đi xuồng, chèo bè. Cuối cùng, giữ gìn vệ sinh chung: không xả rác bừa bãi ở môi trường thiên nhiên và tuân thủ quy định cấm hút thuốc ở khu vực nghiêm cấm.

SƯU TẦM "CÔNG SƠN"