Top món ăn nhất định phải thử tại Tuyên quang 2026

Lạp xưởng Suối Khoáng. Địa chỉ gợi ý: (các cửa hàng đặc sản tại khu du lịch Suối Khoáng Mỹ Lâm, TP. Tuyên Quang). Lạp xưởng Suối Khoáng được làm từ thịt lợn đen bản địa, tẩm ướp gia vị rồi nhồi vào lòng lợn. Sau khi phơi nắng cho khô bề mặt, lạp xưởng được hong trên gác bếp cho chín mềm, giữ hương vị đậm đà của rừng núi. Lạp xưởng thành phẩm có màu đỏ sẫm, mùi thơm nồng đặc trưng và vị béo ngậy của mỡ heo, thường được nướng hoặc chiên ăn kèm với tương ớt. Món này bảo quản được lâu, rất thích hợp để mua về làm quà.

Gỏi cá bỗng sông Lô. Địa chỉ gợi ý: (các nhà hàng ven sông Lô, huyện Chiêm Hóa). Cá bỗng sống ở sông Lô có thịt ngọt chắc, được chế biến thành món gỏi rất đặc biệt. Không giống gỏi cá thông thường, người Tuyên Quang xé phi lê cá, phần xương được nghiền mịn, rang giòn rồi trộn với lạc giã để làm nước chấm (gọi là chẻo). Cá sau khi thái lát mỏng được cuốn với rau thơm và chấm với nước chẻo cay đậm đà. Gỏi cá bỗng giữ được vị tươi ngọt, không tanh nhờ nước chấm vừa miệng, khiến thực khách cảm nhận vị ngọt hậu rất thú vị.

Nộm da trâu. Địa chỉ gợi ý: Nhà hàng Biển Rừng (đường Phạm Văn Đồng, phường Hưng Thành, TP. Tuyên Quang). Món nộm dân dã này có nguồn gốc từ đồng bào Tày. Da trâu sau khi làm sạch sẽ được hơ qua lửa rồi ngâm nước, luộc lâu (khoảng 1,5 – 2 giờ) cho mềm. Da luộc xong được thái thật mỏng, trộn với rau răm, rau mùi, mắc khén, màu ta, lạc rang giã nhỏ và các gia vị khác. Thành phẩm nộm có độ giòn dai của da, vị bùi của lạc và mùi thơm nồng của thảo mộc, rất hấp dẫn.

Bánh nếp nhân trứng kiến. Địa chỉ gợi ý: (có thể tìm tại các phiên chợ vùng cao hoặc cơ sở truyền thống ở Lâm Bình). Bánh nếp nhân trứng kiến là món bánh đặc sản của người Tày. Vỏ bánh làm bằng bột gạo nếp dẻo, bên trong gói phần nhân từ trứng kiến (nhộng kiến) xào với mỡ, muối và hành phi. Bánh sau khi gói được gói trong lá vả (lá ngõa), tạo nên hương thơm ngai ngái rất đặc trưng. Khi ăn, bạn sẽ cảm nhận vị dẻo thơm của nếp hòa quyện với vị béo, bùi ngậy của trứng kiến. Món ăn có hương vị mộc mạc nhưng rất thú vị và đáng nhớ.

Vịt bầu Minh Hương. Địa chỉ gợi ý: (các nhà hàng ở TP. Tuyên Quang hoặc xã Minh Hương, huyện Yên Sơn). Vịt bầu Minh Hương là giống vịt bản địa nổi tiếng, thịt săn chắc và thơm ngon hơn vịt thường. Nhờ được chăn thả tự nhiên, thịt vịt có độ ngọt và mùi vị đặc trưng. Phần thịt chắc, không bở, thích hợp để om, quay hay nấu lẩu. Trong ẩm thực Tuyên Quang, vịt bầu được chế biến thành nhiều món ngon như vịt om chuối đậu, vịt nấu mẻ, vịt quay… đều đậm đà hương vị miền núi.

Cơm lam (Sơn Dương). Địa chỉ gợi ý: Cơm lam Hạnh Vượng (khu du lịch Suối khoáng Phú Lâm, Yên Sơn). Cơm lam là xôi nếp nướng trong ống tre truyền thống. Gạo nếp thơm được vo sạch, ngâm nước suối cùng một chút muối rồi cho vào ống tre đã bịt kín miệng bằng lá chuối. Ống tre được nướng trên than hồng khoảng 30–40 phút cho cơm chín và tỏa hương thơm ngào ngạt. Khi ăn, cơm lam mềm, dẻo thơm mùi khói than và vị ngọt tự nhiên của nếp. Món này thường ăn kèm với thịt lợn chua, thịt hun khói hoặc chấm lạc rang nghiền.

Thịt lợn đen bản địa. Địa chỉ gợi ý: Chợ Lăng Can (huyện Na Hang) hoặc Chợ Tam Cờ (TP. Tuyên Quang) – nơi bày bán thịt lợn đen chất lượng cao. Lợn đen ở Tuyên Quang được nuôi thả tự nhiên, thịt săn chắc và thơm mùi đặc trưng. Khi chế biến, thịt lợn đen không ra nhiều nước và có bì giòn. Nhờ vậy, dù làm món xào, nướng hay kho, thịt vẫn giữ được độ ngọt ngon riêng. Người dân ở đây thường xào lợn đen với rau rừng, làm riềng mẻ, hay nướng ngũ vị đều rất hợp miệng.

Bánh khảo. Địa chỉ gợi ý: (các cửa hàng đặc sản hoặc quán bánh truyền thống ở TP. Tuyên Quang). Bánh khảo là loại bánh nướng làm từ gạo nếp và đường phèn. Gạo nếp sau khi rang chín, xay thành bột được trộn với đường, ép chặt thành khối chữ nhật và nhồi nhân mỡ lợn, đậu phộng hoặc vừng đen. Bánh có vỏ ngoài khô, giòn tan, vị ngọt nhẹ; trong khi nhân bánh béo bùi, đậm đà. Đây là món bánh dân dã thường thấy trong dịp Tết cổ truyền, vừa dễ ăn lại là đặc sản được mua về làm quà.

Bánh gai Chiêm Hóa. Địa chỉ gợi ý: Tiểu Long Food – Số 468, tổ Vĩnh Giang, thị trấn Vĩnh Lộc, Chiêm Hóa (chuyên bánh gai quê). Bánh gai Chiêm Hóa làm từ gạo nếp cái hoa vàng và lá gai, nhân đậu xanh trộn dừa sợi với đường mía. Vỏ bánh màu đen tuyền, mềm dẻo, mùi thơm lá gai đặc trưng; nhân bánh bùi béo, vị ngọt thanh của đường mía. Khi ăn, bánh có hương vị hài hòa của nếp và lá chuối phảng phất, tạo cảm giác vừa ngọt vừa mát, rất dễ gây “nghiện” cho người thưởng thức.

Măng khô. Địa chỉ gợi ý: (cửa hàng đặc sản khô tại TP. Tuyên Quang). Măng khô Tuyên Quang thường là măng đắng rừng được sơ chế, luộc và phơi nắng cho khô giòn. Loại măng này có miếng dày, vị ngọt nhẹ, không còn mùi chát hay hăng. Măng khô sau khi mua về được chế biến thành nhiều món như măng xào thịt, măng hầm xương, hay nấu canh cá… đều rất thơm và hấp dẫn. Măng khô vừa là món ăn gia vị dân dã, vừa là món quà du lịch được nhiều người ưa chuộng.

Hoa kè hấp thịt. Địa chỉ gợi ý: Hẻm Quán Tuyên Quang (số 64 tổ 16, phường Minh Xuân) – địa chỉ nổi tiếng có món hoa kè. Hoa kè là loại hoa dại hình chuông nhỏ, sau khi bỏ nhụy và rửa sạch được dùng làm “vỏ” để nhồi thịt heo băm gia vị. Cả bông hoa nhồi thịt sau đó được hấp khoảng 15 phút cho chín mềm. Khi ăn, hoa bung tròn, thịt trong hoa mềm ngọt, xen lẫn vị đắng nhẹ ban đầu của hoa và hậu ngọt của nhân. Đây là món ăn lạ mắt, mùi vị độc đáo đặc trưng của người Tày.

Chè Khau Mút. Địa chỉ gợi ý: Cơ sở Trà Khau Mút (thôn Bản Pước, Lâm Bình) – nơi sản xuất chè Khau Mút truyền thống. Chè Khau Mút là loại chè lá dân tộc Dao nổi tiếng, có hương thơm nồng và vị chan chát ở đầu lưỡi, ngọt dần khi uống xuống cổ họng. Quá trình hái và chế biến chè đều thủ công, giữ được hương vị tự nhiên của lá rừng. Khi thưởng thức, chè có thể pha nóng hoặc lạnh; với hương thơm nồng nàn và vị đặc biệt khó quên, chè Khau Mút là “đặc sản nước uống” đáng thử khi đến Tuyên Quang.

Thịt trâu gác bếp Tuyên Quang. Địa chỉ gợi ý: Tiệm trâu khô gác bếp Na Hang (thị trấn Na Hang). Đây là món ăn truyền thống của người Tày – Dao nơi núi rừng. Thịt trâu làm gác bếp chọn phần nạc thăn, được ướp với gia vị như gừng, tỏi, ớt, sả… rồi treo hun khói hoặc sấy trên bếp củi trong nhiều giờ. Thịt thành phẩm chín đều, mùi hun khói nhẹ, vị rất ngọt và chắc. Món thịt này thường được dùng để nhậu hoặc cuốn với rau rừng chấm mù tạt, mang hương vị độc đáo của vùng cao.

Măng nhồi thịt. Địa chỉ gợi ý: (có thể hỏi mua ở các chợ địa phương huyện Sơn Dương, Na Hang). Măng nhồi thịt là món ăn dân dã trong bữa cơm hàng ngày. Măng nứa tươi sau khi luộc qua nước để giảm độ chát sẽ được nhồi nhân gồm thịt băm lẫn mỡ, giúp món ăn không bị khô. Măng nhồi sau đó thường luộc hoặc hầm kỹ. Khi ăn, măng thơm mềm, hòa quyện với vị béo ngọt của nhân thịt. Thêm chút nước chấm cay thơm làm nổi bật hương vị đặc trưng của món ăn truyền thống này.

SƯU TẦM "CÔNG SƠN"