CẨM NANG DU LỊCH TUYÊN QUANG 2026
Ngày đăng: 21/01/2026 11:22 AM
1. Tổng quan về Tuyên Quang
Tuyên Quang là một tỉnh miền núi thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam, cách Hà Nội khoảng 125–145 km về phía bắc. Với diện tích khoảng 5.867 km² và dân số gần 785.000 người (theo thống kê 2020), Tuyên Quang gồm thành phố Tuyên Quang và 6 huyện (Chiêm Hóa, Yên Sơn, Hàm Yên, Sơn Dương, Na Hang, Lâm Bình). Địa hình tỉnh khá phức tạp, bị chia cắt bởi hàng nghìn ngọn núi hùng vĩ và các thung lũng sông suối. Tỉnh sở hữu hai con sông lớn là sông Lô và sông Gâm uốn lượn, nổi bật với các hồ thủy điện và nhiều thác nước như hồ Na Hang, thác Mơ, suối khoáng Mỹ Lâm….
Tuyên Quang được biết đến là “bảo tàng cách mạng” của cả nước nhờ hệ thống hơn 500 di tích lịch sử – văn hóa. Đặc biệt, địa danh Tân Trào (xã Tân Trào, Sơn Dương) từng là thủ đô lâm thời của khu giải phóng Việt Bắc trong cách mạng tháng Tám. Ngoài giá trị lịch sử, vùng đất này còn là nơi giao thoa đa dạng văn hóa các dân tộc thiểu số (Kinh, Tày, Nùng, Dao, Sán Chay, Cao Lan…) với nhiều lễ hội truyền thống và làn điệu dân ca đậm đà bản sắc. Thiên nhiên tại Tuyên Quang rất ưu đãi: rừng nguyên sinh bạt ngàn, phong cảnh sơn thủy hữu tình, tạo nên khung cảnh nên thơ, lãng mạn. Tóm lại, Tuyên Quang hội tụ cả cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ và lịch sử cách mạng hào hùng, hứa hẹn mang đến trải nghiệm du lịch phong phú cho cả khách trong và ngoài nước.
2. Cẩm nang du lịch Tuyên Quang hữu ích
Thời điểm đẹp nhất để đến Tuyên Quang
Tuyên Quang có khí hậu 4 mùa rõ rệt. Mùa xuân (tháng 2–4) thời tiết ấm áp, cây cối đâm chồi, nhiều hoa lá nở rộ; mùa hạ (tháng 5–7) nóng ẩm, mưa nhiều nhưng rất thuận tiện cho tham quan thác nước và du lịch sinh thái; mùa thu (tháng 8–10) trời mát mẻ, không khí trong lành, cảnh quan lãng mạn với núi đồi bừng sức sống; mùa đông (tháng 11–1 năm sau) khô lạnh đặc trưng miền núi. Trong các mùa, mùa xuân (từ tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch) thường được xem là thời điểm lý tưởng nhất để du lịch Tuyên Quang – lúc này tiết trời trong, cảnh sắc bừng lên sức sống và ít mưa bão.
Ngoài ra, khoảng từ tháng 9 cho đến sau Tết Nguyên đán cũng rất đẹp với tiết trời khô ráo, nhiều loài hoa dại nở rộ, thích hợp khám phá thiên nhiên, lên núi săn mây và tham gia lễ hội lớn. Đặc biệt, Lễ hội Thành Tuyên (Rằm Trung Thu) tại Tuyên Quang được coi là lễ hội Trung thu lớn nhất cả nước. Du khách đến đúng dịp này sẽ được hòa mình vào không khí lễ hội truyền thống với màn rước đèn độc đáo, múa lân, hát quan họ… nên vô cùng lý tưởng cho những ai yêu thích văn hóa dân gian.
Cách di chuyển đến Tuyên Quang
Từ Hà Nội: Có nhiều phương tiện kết nối Hà Nội – Tuyên Quang thuận tiện. Từ Hà Nội, du khách có thể đi ô tô khách giường nằm từ bến Mỹ Đình hoặc Giáp Bát (giá vé khoảng 70.000–150.000 VND, thời gian 2,5–3 giờ). Đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai và mới nhất là cao tốc Tuyên Quang – Phú Thọ (đã thông xe từ cuối năm 2023) rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển. Ngoài ra, có thể đi tàu hỏa từ Hà Nội đến ga Phú Thọ hoặc ga Việt Trì, sau đó bắt xe buýt hoặc taxi về Tuyên Quang (khoảng 40–60 km từ ga đến trung tâm TP).
Từ các tỉnh/thành khác: Du khách từ các tỉnh lân cận (Phú Thọ, Yên Bái, Hà Giang, Thái Nguyên…) có thể kết hợp đi theo các tuyến đường liên tỉnh đến Tuyên Quang. Ví dụ, từ Phú Thọ hoặc Vĩnh Phúc theo cao tốc Nội Bài–Lào Cai vào cao tốc mới về Tuyên Quang. Từ miền Trung, Nam hoặc các tỉnh miền Tây, thông thường du khách sẽ bay đến Hà Nội hoặc Thành phố Hồ Chí Minh rồi bắt ô tô hoặc tàu ra miền Bắc, sau đó di chuyển đến Tuyên Quang như trên. Tỉnh chưa có sân bay nên sân bay gần nhất là Nội Bài (Hà Nội) hoặc sân bay Phú Thọ (mới xây, nhỏ).
Du khách quốc tế: Nếu đi bằng máy bay, lựa chọn phổ biến nhất là đến sân bay Nội Bài (Hà Nội) rồi thuê xe hoặc bắt xe buýt/Hợp tác xã Lào Cai/Vinhang (nhiều chuyến Hà Nội–Tuyên Quang). Cần nhớ: du khách nước ngoài nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ tùy thân (hộ chiếu, visa) và mang theo bản sao hộ chiếu khi di chuyển.
Cách di chuyển trong tỉnh
Vì địa hình Tuyên Quang là đồi núi, giao thông nội tỉnh chủ yếu là đường ô tô. Tại thành phố Tuyên Quang và các thị trấn lớn (Na Hang, Yên Sơn, Chiêm Hóa) đều có hệ thống xe buýt, taxi và dịch vụ xe ôm truyền thống. Hầu hết du khách tự túc thường thuê xe máy hoặc ô tô tự lái để tiện khám phá vùng xa. Cần lưu ý đường đèo khúc khuỷu, nhiều khúc cua gắt trên các huyện vùng cao (Na Hang, Lâm Bình, Chiêm Hóa), nên có kinh nghiệm lái xe đường núi.
Riêng ở vùng sinh thái Na Hang – Lâm Bình, một hoạt động đặc sắc là đi thuyền mảng hoặc ca nô trên lòng hồ thủy điện Na Hang để ngắm cảnh và đến các điểm du lịch ven hồ (ví dụ Cọc Vài Phạ linh thiêng). Nhiều điểm du lịch tâm linh và cộng đồng cũng tổ chức xe đưa đón khách từ trung tâm tỉnh hoặc các homestay, chủ yếu bằng xe ô tô. Vì vậy, du khách nên đặt trước hoặc liên hệ với homestay/tour để chủ động lịch trình.
Gợi ý lưu trú phù hợp cho từng loại khách
Tại trung tâm thành phố Tuyên Quang có nhiều khách sạn, nhà nghỉ từ bình dân đến cao cấp. Ví dụ, Khách sạn Mường Thanh Grand (4 sao) với giá khoảng 1–1,3 triệu đồng/đêm, Khách sạn Royal Palace (3 sao, giá ~800.000 VND/đêm) và các khách sạn tầm trung như Anh Anh Luxury, Tân Trang, Kim Long, Nắng Mai giá ~300.000–600.000 VND/đêm. Tất cả đều có dịch vụ cơ bản đảm bảo nghỉ ngơi tiện nghi cho du khách. Các nhà nghỉ và homestay ở thành phố (Minh Thủy, Lan Mão, Hoa Hồng…) có giá rẻ hơn (từ 200.000 VND/đêm) phù hợp du khách tiết kiệm. Du khách nước ngoài hoặc gia đình nhỏ có thể ưu tiên khách sạn quốc tế và cao cấp trong thành phố; du khách thích khám phá có thể thử homestay cùng người dân địa phương để trải nghiệm văn hóa bản địa.
Ở Na Hang – Lâm Bình, có nhiều homestay và nhà sàn cộng đồng được đầu tư. Một số gợi ý nổi bật là homestay Bản Né Thanh Tương, A Phủ, Đèo Bụt Na Hang, Khuổi Nhi, Hưng Hòa Homestay, Hoàng Việt Homestay. Các homestay này thường kèm dịch vụ đưa đón, ăn uống theo gói, giá dao động 70.000–150.000 VND/người/đêm, trong khi thuê lều trại dã ngoại khoảng 200.000 VND/đêm. Ở vùng Tân Trào – Sơn Dương, du khách có thể nghỉ tại các nhà nghỉ nhỏ, còn ở Lâm Bình hoặc Yên Sơn, nhiều bản người Tày, H’Mông đã lập homestay phục vụ tour du lịch cộng đồng. Với những ai ưa thích nghỉ dưỡng cao cấp, có các khu resort mới xây sát hồ Na Hang hoặc gần khu di tích Tân Trào; du khách thích mạo hiểm thì cắm trại ở các thác nước (Bản Ba, Thác Lăn) cũng là trải nghiệm hấp dẫn.
3. Có gì chơi ở Tuyên Quang?
Các điểm du lịch sinh thái: Vùng núi Tuyên Quang sở hữu nhiều khu du lịch sinh thái nổi tiếng. Điển hình nhất là Khu du lịch sinh thái Na Hang – Lâm Bình với Hồ Na Hang rộng lớn giữa rừng núi bao la. **Na Hang được ví như “Hạ Long giữa đại ngàn” – là hợp lưu của sông Lô và sông Gâm, mặt hồ phẳng lặng giữa 99 ngọn núi đá vôi trùng điệp. Du khách thường đi thuyền tham quan lòng hồ để ngắm cảnh bình minh trên mặt nước trong xanh. Trên hồ có Cọc Vài Phạ (một cột đá tự nhiên cao ~50m) được cho là linh thiêng: mọi người thường cầu nguyện, xin may mắn khi đi thuyền ngang qua. Ngoài ra, Na Hang còn có nhiều thác ghềnh như thác Khuổi Nhi, Khuổi Sung, Pắc Ban (thác Mơ) – tất cả tạo nên bức tranh thiên nhiên hùng vĩ. Chèo thuyền kayak, câu cá và trekking qua rừng nguyên sinh Khu Bảo tồn Tát Kẻ – Bản Bung cũng là những hoạt động hấp dẫn ở đây.
Suối khoáng Mỹ Lâm (cách trung tâm Tuyên Quang ~12 km) là điểm nghỉ dưỡng thư giãn nổi tiếng. Suối nước nóng tự nhiên ở đây (67–77 độ C) được khai thác thành khu tắm khoáng với đầy đủ khách sạn, nhà hàng phục vụ khách đến ngâm mình, được ví là “bồn tắm thiên nhiên” trong rừng. Nước khoáng Mỹ Lâm giàu sunfua, tốt cho sức khỏe và thường xuyên được du khách mua về làm quà.
Thác Mơ (Pác Ban) ở thị trấn Na Hang (cách TP Tuyên Quang ~100 km) là quần thể 3 ngọn thác liên tiếp giữa rừng nguyên sinh. Thác có cảnh sắc huyền ảo, mây sớm bồng bềnh, thường được so sánh với “bồng lai tiên cảnh”. Du khách có thể đi thuyền dạo hồ để ngắm thác từ xa hoặc đi bộ đường rừng xuyên qua rừng già cổ thụ để tiếp cận chân thác. Đường vào thác quanh co, băng qua núi đồi, rất thích hợp cho những ai thích chinh phục.
Thác Bản Ba (xã Trung Hà, Chiêm Hóa) là một quần thể thác nước 3 tầng giữa rừng già nguyên sinh. Tổng chiều dài thác lên tới 3 km với các tầng thác Tát Củm, Tát Cao, Tát Gió nối tiếp nhau tạo nên khung cảnh hoang sơ, hùng vĩ. Hai bên chân thác là cánh đồng ruộng và rừng mưa nhiệt đới; các bản người Tày, Nùng nằm nép mình quanh đó. Tham quan thác Bản Ba, du khách thường kết hợp ăn cơm nhà sàn với các món đặc sản vùng cao như rau dớn luộc, gà đồi, cá nướng và lợn thui “tên lửa” – những hương vị giản dị của núi rừng Tuyên Quang.
Các điểm sinh thái khác: Khu du lịch Thác Lăn (xã Yên Phú, Hàm Yên) với tên gọi khác là thác “Chín Tầng” hay “Tình Yêu” – dòng nước trắng xóa chảy qua nhiều bậc đá dựng đứng. Khung cảnh thác huyền ảo, nước trong vắt, xung quanh là vườn cây ăn trái xanh tốt tạo khung cảnh tuyệt đẹp, nhiều du khách trẻ thích đến săn mây và chụp ảnh. Ngoài ra, Khu du lịch Núi Dùm – mạch nước phun khoáng nóng ở Yên Sơn, Hồ thủy điện Tuyên Quang – Núi Pắc Tạ (ngọn núi hình dáng ngực phụ nữ ở Na Hang) cũng rất thích hợp tham quan bằng thuyền, ngắm cảnh núi soi bóng trên mặt nước rộng 8.000 ha. Các du khách ưa mạo hiểm có thể thử trekking lên đỉnh Pac Tạ hoặc khám phá bãi đá cổ nằm gần đó.
Danh thắng tâm linh – văn hóa – lịch sử: Tỉnh Tuyên Quang có hơn 500 di tích được xếp hạng, nổi bật nhất là khu di tích Tân Trào (Sơn Dương) – nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại hội Quốc dân đại hội bàn kế hoạch Tổng khởi nghĩa năm 1945. Trong Tân Trào có các điểm tham quan như Đình Tân Trào (nơi ký quyết định Tổng khởi nghĩa năm 1945), Lán Nà Lừa (pháo đài gỗ Bác Hồ ở), Cây đa Tân Trào (nơi Việt Minh làm lễ xuất quân)… Du khách đến đây thường đi theo tuyến du lịch lịch sử, chiêm bái các công trình kiến trúc cũ bằng gỗ lim chạm trổ tinh xảo. Ngoài ra, Đình Hồng Thái, lán Hang Bòng, các hang động bí ẩn trong vùng ATK cũng đều gắn với giai đoạn kháng chiến chống Pháp – Mỹ và hiện được bảo tồn như những di tích quốc gia.
Trong thành phố và vùng phụ cận, có nhiều đền chùa mang ý nghĩa tâm linh. Tiêu biểu là Đền Hạ Tuyên Quang (phường Minh Xuân, TP Tuyên Quang) – công trình kiến trúc gỗ cổ kính khắc họa tinh xảo, thờ Phượng Hoàng Công Chúa Phương Dung (con vua Hùng). Đền Hạ có lịch sử lâu đời (xây từ 1738) và là nơi linh thiêng mà du khách tâm linh thường ghé thăm để cầu bình an. Song song với Đền Hạ là Đền Thượng (chưa dẫn nguồn), cả hai tượng trưng cho tín ngưỡng thờ mẫu của vùng. Đặc biệt, khu Đền Pác Tạ (dưới chân núi Pác Tạ, huyện Na Hang) cũng được nhiều người biết đến: nơi đây thờ vị hôn thê của tướng Trần Nhật Duật, giữ nhiều dấu tích kháng chiến chống quân Nguyên – Mông. Du khách đi thăm Đền Pác Tạ vừa được nghe kể chuyện lịch sử, vừa tận hưởng không khí trong lành bên núi.
Các làng nghề, bản làng dân tộc: Vùng đất Tuyên Quang có nhiều nghề thủ công truyền thống gắn với văn hóa bản địa. Ví dụ, Chiêm Hóa nổi tiếng với nghề dệt thổ cẩm và làm bánh gai (bánh gai Chiêm Hóa – đặc sản mang đậm hương vị đồng bào Tày, Nùng). Tân Trào là vùng quê nổi tiếng với chè Shan tuyết cổ thụ; Lâm Bình có các bản làng H’Mông với nghề rượu ngô; Hàm Yên có cam sành và nghề rượu ngô; Sơn Dương có mây tre đan tại Trung Hà kết hợp du lịch sinh thái Thác Bản Ba. Nhiều bản làng dân tộc như Làng văn hóa cộng đồng Tân Lập (Yên Sơn), Nà Tông (Lâm Bình), Nặm Đăm (Hàm Yên), Hạ Thành (Chiêm Hóa)… đang phát triển du lịch cộng đồng, nơi du khách có thể ở nhà sàn, trải nghiệm lao động và sinh hoạt cùng người dân.
Địa điểm chụp ảnh đẹp, trekking và trải nghiệm cộng đồng: Tuyên Quang có vô số điểm săn mây và check-in cho giới trẻ. Nổi bật là Bắc Mê Lào Cai (hay Cọc Vài, Nà Hang), nơi du khách chụp ảnh trên thuyền mộc với cột đá Cọc Vài kỳ vĩ. Ruộng bậc thang Hồng Thái (xã Thượng Lâm, Lâm Bình) là nơi tuyệt đẹp để ngắm mặt trời mọc trên ruộng bậc thang và những thác nước nhỏ (Thác Nặm Me, Khuổi Nhi). Động Song Long (xã Lâm Hà, Lâm Bình) có “cọc đá chọc trời” Cọc Vài Phạ ngay cửa hang và các khối nhũ đá lộng lẫy bên trong. Du khách thích mạo hiểm có thể kết hợp trekking xuyên rừng già Khu bảo tồn Na Hang – Lâm Bình để khám phá các hang động mới như Hang Bó Kim (Thanh Tương), Hang Khau Quang (Năng Khả)… hoặc leo núi Nặm Đíp (Hàm Yên) để ngắm toàn cảnh hồ Na Hang. Ngoài ra, nhiều đội văn nghệ dân gian tại các bản như Nặm Đăm, Lô Lô Chải thường biểu diễn hát Then, khèn Mông, múa sạp cho du khách xem. Những trải nghiệm văn hóa độc đáo như đi thuyền mảng nghe hát Then trên hồ Nà Nưa (Tân Trào) cũng rất đáng thử. Tóm lại, Tuyên Quang có nhiều lựa chọn cho cả nhóm thích thiên nhiên lẫn yêu văn hóa cộng đồng.
4. Hành trình khám phá ẩm thực đặc sản Tuyên Quang
Món ăn đặc trưng: Tuyên Quang nổi tiếng với nhiều đặc sản dân dã, trong đó không thể bỏ qua Bánh gai Chiêm Hóa – loại bánh làm từ lá gai và nếp thơm, nhân đậu xanh, dừa (hương vị ngọt nhẹ, béo thơm). Bánh gai Tuyên Quang mang đậm nét ẩm thực của người Tày, Nùng, thường được mua làm quà. Vịt bầu Minh Hương (hay còn gọi là vịt suối) là giống vịt bản địa của xã Minh Hương (Hàm Yên) được nuôi tự nhiên, thịt săn chắc đậm đà. Cơm lam (cơm nếp nướng ống tre) – một món ăn dân dã phổ biến ở các bản làng, ăn kèm gà đồi hay cá nướng rất ngon. Các loại cá sông nướng (ví dụ cá suối nướng ống tre), gà đồi (gà Mông) cũng là đặc sản núi rừng. Thời điểm đi tour thác Bản Ba hay Na Hang, du khách nên thử cá nướng sông Gâm, rau dớn luộc, canh măng rừng và lợn thui “tên lửa” đặc trưng của đồng bào vùng cao. Ngoài ra, người Tuyên Quang còn có nhiều món ăn khác như xôi ngũ sắc, thịt chua (thịt lợn lên men), thịt trâu gác bếp, nộm hoa ban (mùa hoa ban)…
Không gian ẩm thực: Ẩm thực Tuyên Quang được thể hiện qua nhiều không gian. Chợ trung tâm thành phố (chợ Gia Cẩm, chợ Tân Quang) bày bán đủ món quê: bánh gai, gỏi cá suối, cốm tan, rượu ngô… Các quán ăn gia đình và quán nướng ven đồn (như gần khu sân bay Tân Trào, Hồ Trung Môn, bến thuyền Na Hang) phục vụ các món truyền thống giá bình dân. Ở Na Hang – Lâm Bình và Tân Trào nhiều homestay cũng tổ chức nấu theo gói, du khách được thưởng thức cơm lam, thịt nướng tại nhà sàn. Những nhà hàng nhỏ ở trung tâm thành phố phục vụ món Bắc chuẩn hơn, thích hợp cho khách nước ngoài. Đặc biệt, một số homestay cộng đồng còn tổ chức tiệc nướng ngoài trời và giao lưu văn nghệ tại chỗ, giúp du khách trải nghiệm sâu sắc.
Gợi ý ăn ở đâu – món nào đáng thử: Một số địa chỉ ăn uống nổi tiếng: Quán Thịt trâu gác bếp Mẫn Hồng tại Tuyên Quang (món lẩu gà đồi, thịt trâu gác bếp). Quán nướng ven hồ Na Hang (thị trấn Na Hang) có cá suối nướng, gà nướng, cơm lam. Khu chợ đêm Tuyên Quang (ở phố đi bộ Tân Quang) cũng là nơi tập trung nhiều món đặc sản. Đình Tân Trào, sau tham quan, có thể ghé ăn cơm dân tộc với gà Tiên Yên, cá chua, lợn gác bếp do dân bản phục vụ. Và đừng quên thưởng thức rượu ngô, rượu lá (Men Ngựa, Phén), trà Shan tuyết – những thức uống truyền thống bổ dưỡng của đất Tuyên Quang.
5. Lễ hội – văn hóa dân gian đặc sắc tại Tuyên Quang
Tuyên Quang có nhiều lễ hội truyền thống giàu bản sắc: tiêu biểu nhất là Lễ hội Thành Tuyên (Rằm Trung Thu) tổ chức tại thành phố với các hoạt động rước đèn, múa lân, trình diễn nghệ thuật. Vùng cao có các lễ hội độc đáo của dân tộc Tày, Nùng như Lễ hội Rước nước ở Tân Trào, Hội đua thuyền sàn tại Lâm Bình, Lễ nhảy lửa, Lễ cấp sắc (của người Dao), Lễ Lồng tông (của người Tày)… Những lễ hội này thường gắn với tín ngưỡng cầu mưa, mùa màng tươi tốt và ngày lễ đầu năm của đồng bào.
