CẨM NANG DU LỊCH HƯNG YÊN 2026

1. Giới thiệu tổng quan về Hưng Yên

Hưng Yên thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng (miền Bắc Việt Nam), nằm cách Hà Nội khoảng 55–60 km về phía Đông Nam. Tỉnh có dân số khoảng 3,5 triệu người và đa phần là người Kinh. Địa hình Hưng Yên hoàn toàn bằng phẳng, chủ yếu là phù sa màu mỡ, không có đồi núi. Trước khi sáp nhập với tỉnh Thái Bình (2025), Hưng Yên có diện tích nhỏ, sau sáp nhập thêm 54 km bờ biển ở phía Nam (Đồng Châu – Thái Thụy cũ) và nhiều cồn bãi ven biển. Chính sự giao hòa giữa sông Hồng, sông Đuống và vùng biển Tiền Hải đã tạo cho Hưng Yên “không gian rộng lớn và tài nguyên du lịch dồi dào”.

Về lịch sử – văn hóa, Hưng Yên là vùng đất địa linh nhân kiệt, nổi tiếng với thương cảng cổ Phố Hiến rực rỡ dưới triều Hậu Lê – Nguyễn. Khu di tích Phố Hiến (xưa gồm nhiều đình – chùa – đền liền kề) thể hiện sự phồn thịnh với dấu ấn kiến trúc đa dạng. Hưng Yên còn lưu giữ nhiều truyền thuyết dân gian nổi tiếng, đặc biệt câu chuyện tình Chử Đồng Tử – Tiên Dung gắn với đền Đa Hòa – Đền Dạ Trạch (huyện Khoái Châu). Đất địa linh này từng đón rước cung phi Tống Dương Quý Phi và lập nên Đền Mẫu thờ ngài ở cạnh Hồ Bán Nguyệt (TP. Hưng Yên). Các lễ hội cổ truyền và làng nghề truyền thống (tương Bần, dệt đũi Nam Cao, gốm Phù Lãng…) tiếp tục làm phong phú di sản văn hóa Hưng Yên. Nhờ vậy, Hưng Yên vừa có nét cổ kính thâm trầm (qua kiến trúc đình, chùa, đền miếu) vừa có sự sinh động đương đại (các khu đô thị mới, trải nghiệm giải trí hiện đại).

2. Cẩm nang du lịch Hưng Yên hữu ích

Thời điểm lý tưởng: Mùa xuân (tháng 1–3) là cao điểm lý tưởng do tiết trời mát mẻ và nhiều lễ hội truyền thống sôi nổi. Mùa thu (tháng 9–11) cũng trong lành, thuận lợi tham quan. Trái mùa (hè nắng nóng) ít được khuyến cáo cho du lịch, trong khi dịp Tết Âm lịch thu hút trải nghiệm chợ phiên, lễ hội nhưng cần canh lịch vì nhiều cơ quan nghỉ Tết.

Phương tiện đến Hưng Yên: Từ Hà Nội, du khách có thể đi ô tô riêng, taxi hoặc xe khách, trên các tuyến đường cao tốc CT01 (Bắc – Nam), CT04 (HN – HP), quốc lộ 5 hay cao tốc mới Hưng Yên – Thái Bình. Các tỉnh lân cận như Hải Phòng, Ninh Bình, Hà Nam, Hải Dương đều có quốc lộ kết nối nhanh. Khách miền Nam/bắc khác cần bay đến Nội Bài hoặc Liên Khương (Đà Lạt), Cam Ranh (Khánh Hòa) rồi đi tiếp; tuy nhiên phần lớn lộ trình phụ thuộc đường bộ vào Hà Nội rồi ra. Từ sân bay Nội Bài về Hưng Yên mất ~1.5–2 giờ xe.

Di chuyển trong tỉnh: Hệ thống giao thông nội tỉnh còn hạn chế xe buýt, nên phổ biến nhất là đi lại bằng xe máy tự lái, taxi hoặc xe ôm. Trong TP Hưng Yên và các khu đô thị (Ecopark, Ocean Park) có dịch vụ taxi, grab. Một số khu resort, homestay cũng cho thuê xe máy. Đến các làng nghề, di tích xa xôi, thông thường cần thuê xe máy/xe ô tô riêng cho tiện. Lưu ý mang theo mũ nón, nước uống đủ do thời tiết có thể oi nắng.

Lưu trú gợi ý: Khách sạn quy mô lớn ở Hưng Yên còn ít. Phần lớn các cơ sở lưu trú tập trung ở TP Hưng Yên (trung tâm hành chính) và Ecopark – nơi có nhiều homestay hiện đại. Khách đến thành phố thường chọn khách sạn 2–4 sao (giá ~500–700 nghìn/đêm) như Quỳnh Trang, Phương Anh, Bảo An…. Nhiều du khách cũng ở homestay trong khu Ecopark hoặc Ocean Park (Gia Lâm) – các nhà vườn, biệt thự kiểu làng quê cải tạo hiện đại, giá dao động vài trăm nghìn đến vài triệu tùy loại phòng. Ở nông thôn, có các nhà nghỉ nhỏ hoặc khách sạn mini tại các thị trấn ven đô, nhưng nên đặt trước vào mùa du lịch cao điểm.

3. Những điểm đến nổi bật tại Hưng Yên

3.1 Địa danh tâm linh – văn hóa

Khu di tích Phố Hiến (TP Hưng Yên): Là trung tâm Phố Hiến xưa, nơi có đến 16 di tích quốc gia như Văn Miếu Xích Đằng, Đền Mẫu, Đền Trần, Đình – Chùa Hiến, Chùa Chuông, Đền Thiên Hậu, Đình Nam Hòa, Đình An Vũ…. Nổi bật trong đó, Đền Mẫu (Dương Quý Phi) bên hồ Bán Nguyệt là thắng cảnh linh thiêng, kể về tích Dương Quý Phi trôi dạt sau cuộc thoát nạn vào năm 1279. Chùa Chuông được xem là “đệ nhất danh lam Phố Hiến” với kiến trúc xưa đan xen phong cách Hậu Lê – Nguyễn và bộ tượng La Hán đồ sộ. Văn Miếu Xích Đằng (như một mini Văn Miếu Hà Nội) là nơi vinh danh sĩ tử khoa bảng; định kỳ vào đầu xuân có Hội Xuân Văn Miếu với triển lãm thư pháp và hát ca trù.

Đền Đa Hòa – Đền Dạ Trạch (Khoái Châu): Nổi tiếng với chuyện tình Chử Đồng Tử – Tiên Dung (một trong “Tứ bất tử” Việt Nam). Lễ hội Đền Đa Hòa (tháng 2 AL) còn gọi là “Lễ hội tình yêu” với nghi thức rước nước trên sông Hồng, múa đĩ đánh bồng, hát trống quân và nhiều trò chơi dân gian. Đền Đa Hòa thờ Đức Thánh Chử đồng tử Đa Hòa, còn Đền Dạ Trạch thờ Tiên Dung. Đây là điểm du xuân và cầu nguyện tình duyên linh thiêng thu hút đông đảo du khách.

Đền Phù Ủng (Ân Thi): Lễ hội lớn diễn ra tháng Giêng AL để tưởng nhớ tướng quân Phạm Ngũ Lão, công thần nhà Trần chống Nguyên – Mông. Đền thờ Phạm Ngũ Lão – người anh hùng dân tộc – hàng năm có phần hội khánh đài, rước kiệu và các trò diễn dân gian như vật cù, đuổi lợn tượng trưng cho chiến thắng ngoại xâm. Đây cũng là nét văn hóa lịch sử đáng khám phá khi du lịch Hưng Yên.

Đình – chùa cổ: Ở các làng cổ như Làng Nôm (Đại Đồng, Văn Lâm) có đình, miếu xưa được bảo tồn nguyên vẹn. Tại đình Làng Nôm thờ Thành hoàng làng, hàng năm có lễ hội với hát quan họ và múa lân. Chùa Phúc Lâm (Văn Giang) và Chùa Hương Lãng (Tiên Lữ) cũng là hai ngôi chùa đặc sắc: chùa Phúc Lâm nổi tiếng với tượng Phật Thích Ca nhập niết bàn lớn nhất khu vực, trong khi Chùa Hương Lãng có giếng Trọng Khang linh thiêng được cho là chảy ngược lên (điềm rước lộc).

Các di tích khác: Ngoài ra, Hưng Yên còn nhiều đền miếu, đình làng lâu năm khác: Đền Kim Đằng (Hưng Yên) thờ bà Triệu Phi Yến, Đình Hiến thờ danh nhân người Hoa Du thuộc triều Tống (xây đình hàng nghìn năm tuổi), Chùa Nôm (Hưng Yên) – một bảo vật quốc gia với tượng Phật bằng đá quý… Tất cả mang đến một chuyến hành hương tâm linh phong phú cho du khách.

3.2 Làng nghề truyền thống

Hưng Yên lưu giữ nhiều làng nghề thủ công cổ truyền, du khách có thể ghé thăm và xem quy trình sản xuất:

Làng Nôm (Văn Lâm): Ngoài đình chùa, làng Nôm còn nổi tiếng với nghề dệt khung gỗ truyền thống. Du khách đến đây còn trải nghiệm các hoạt động dân gian như đi cầu kiều, bịt mắt bắt vịt khi đến hội làng.

Làng hương Cao Thôn (Văn Lâm): Làng nghề truyền thống chuyên làm hương trầm nổi tiếng khắp vùng. Du khách có thể tham quan quy trình tạo hương và mua hương thơm về làm quà. Đặc biệt, những bao tăm hương đỏ rực là điểm “check-in” đẹp mắt.

Làng dệt Đũi Nam Cao (Ân Thi): Nổi tiếng với nghề dệt vải đũi Mường (nón đan dây). Du khách thích thú tìm hiểu và mua các sản phẩm vải lanh, nón lá thủ công nơi đây.

Làng tương Bần (Phù Cừ): Nơi sản xuất tương đậu (tương Bần) nổi tiếng nức tiếng. Tương Bần được làm từ đậu nành lên men, hương vị đậm đà đặc trưng. Du khách thường mua vài hũ tương tươi về làm quà.

Các làng nghề khác: Làng bánh dày Làng Gầu (Mỹ Hào), làng cá mòi Phù Cừ, làng mắm Phù Cừ… cũng là những nơi du lịch học hỏi thú vị về nghề truyền thống và đặc sản địa phương.

3.3 Khu sinh thái – thiên nhiên

Đảo Cò (Công viên Nam Hòa, TP Hưng Yên): Đây là một “thiên đường chim” ngay giữa thành phố. Hồ Nam Hòa rộng ~12 ha có hòn đảo nhân tạo rộng 4.000 m² phủ đầy tre, thu hút đàn cò trắng, cò mỏ vàng, cò bợ, bồ nông… lên đến hàng vạn con sinh sống. Mỗi sáng sớm, du khách đến bờ hồ sẽ ngắm cảnh đàn cò bay rợp trời, chiều về về tổ rất ngoạn mục. Giữa trung tâm thành phố, không khí trong lành và các tuyến đường ven hồ là nơi lý tưởng để dạo bộ, chụp ảnh động vật hoang dã. Theo lịch sử, đảo và đàn cò được bảo tồn từ năm 2003 khi thành phố chỉnh trang đầm Lò Nồi thành công viên Nam Hòa.

Hồ Bán Nguyệt (TP Hưng Yên): Một thắng cảnh đẹp bên bờ sông Hồng, hình dáng cong lưỡi liềm như mặt trăng – do đó có tên “Bán Nguyệt”. Khu hồ rộng với công viên xanh và vườn hoa bao quanh tạo khung cảnh hữu tình, thường thu hút người dân đi bộ, yoga sáng sớm. Truyền thuyết kể Hồ Bán Nguyệt vốn là nơi Chử Đồng Tử và Tiên Dung gặp gỡ, vì vậy nơi đây có nhiều đền thờ liên quan (Đền Đa Hòa bên bờ hồ).

Cánh đồng hoa cúc chi (Xuân Quan – Văn Giang): Vào cuối năm, những cánh đồng trồng hoa cúc vàng hoặc cúc chi nở rộ thành bạt ngàn. Vườn hoa này là điểm chụp ảnh ngoại cảnh nổi tiếng, đặc biệt với giới trẻ yêu thích hoa cúc trang trí. Tháng 12 hàng năm là mùa cúc chi đẹp nhất.

Làng hoa Xuân Quan: Ngoài cúc chi, vùng Xuân Quan – Vĩnh Ngọc (Văn Giang) có các vườn mai, quất và hoa kiểng phục vụ dịp Tết. Du khách có thể tham quan vườn, mua hoa thủ công.

3.4 Check-in nổi bật cho giới trẻ

Mega Grand World (Ecopark, Văn Giang): Khu công viên chủ đề với phân khu đậm chất châu Âu – “Cung đường Gondola Italy”, tháp đồng hồ cổ, quảng trường ánh sáng,… là điểm check-in sang chảnh. Du khách có thể đi cáp treo gondola ngắm toàn cảnh Ecopark, chụp hình bên nhà thời trung cổ, ghế công viên kiểu Ý.

Empire Park và Silk Park (Ecopark): Quảng trường Empire rộng lớn với màn trình diễn nhạc nước, ánh sáng như ở châu Âu; Công viên Silk có khu trò chơi trẻ em và công viên đu quay, thích hợp cho gia đình và giới trẻ thích sống ảo.

Tropical Lagoon (Ecopark): “Biển nhân tạo” giữa đồng bằng Bắc Bộ. Hồ nước xanh, bãi cát trắng và sân chơi cát phục vụ cảm giác biển để check-in và thư giãn. Khu này còn có các hoạt động giải trí ven hồ, rất hút khách vào mùa hè.

Cánh đồng hoa cúc chi (Văn Giang): Vườn cúc vàng rực quanh năm chỉ nở rộ cuối thu – đông, đã trở thành background chụp ảnh “chanh sả” mùa lễ hội.

Làng hương Cao Thôn và làng nghề cổ: Những chiếc bao tăm hương đỏ tươi, gian bếp nhang nồng ấm mùi hương là khung cảnh độc đáo để check-in. Làng cổ Nôm với đình làng cổ kính, ngõ xưa cũng rất được giới trẻ ưa chuộng.

Đền Chùa đẹp: Các công trình kiến trúc cổ như Tam quan Chùa Chuông, cổng Đền Mẫu cạnh hồ Bán Nguyệt, Mái đình tại phố Hiến… là phông cảnh tuyệt vời cho nhiếp ảnh văn hóa. Cũng đừng bỏ lỡ mua sắm thảm trải chụp ảnh bên những cây nhãn trăm tuổi ở Chùa Hiến – nơi có cây nhãn thiêng 300 tuổi cạnh sân chùa.

4. Hành trình khám phá ẩm thực Hưng Yên

Đặc sản nổi tiếng: Hưng Yên có nhiều món ăn đặc sản mang đậm hương vị Bắc Bộ và địa phương Phố Hiến:

Bánh cuốn Phú Thị (Văn Giang): Bánh được tráng hai lớp dày hơn bình thường, nhân thịt băm và mộc nhĩ thơm béo.

Bún thang lươn Phố Hiến (Hưng Yên): Phiên bản bún thang sử dụng thịt lươn rán giòn, chả lợn, trứng, nấm hương – ngọn gà làm nước dùng, ấm lòng du khách. Đây là món ăn truyền thống thường thấy trong các làng quê Hưng Yên.

Chả gà Tiểu Quan (Phố Hiến): Hương vị ngậy bùi, làm từ thịt gà xay cùng nấm và gia vị đặc trưng. Xưa chả gà chỉ làm duy nhất ở làng Tiểu Quan.

Gà Đông Tảo (Khoái Châu): Giống gà quý hiếm lông đặc biệt, thịt săn chắc. Gà Đông Tảo thường dùng làm cỗ (lẩu, hấp) tại các nhà hàng.

Nhãn lồng Hưng Yên: “Vua” các loại quả địa phương. Trái to, vỏ mỏng, hạt lép, cùi dày ngọt và thơm, chỉ có mùa thu (tháng 6–7). Nhãn lồng tươi hay kho (chè sen long nhãn) đều ngon đặc biệt.

Tương Bần: Đậu nành lên men thành tương sánh màu, ăn cùng rau luộc hoặc làm gỏi, canh rất “ngon bá cháy” của người Hưng Yên.

Bánh khúc (Văn Giang): Đậu xanh, thịt mỡ gói lá khúc dẻo bùi. Lá khúc ở Hưng Yên được chế biến đặc biệt nên có màu xanh và hương thơm rất riêng.

Các món khác: Ếch om Phượng Tường (đậm đà, cay nhè nhẹ), Canh cá rô đồng (vừa thanh ngọt vừa bùi), Giò bì Phố Xuôi (Hưng Yên) và bánh dày Giau… đều đáng thử.

Ẩm thực địa phương: Du khách nên thưởng thức tại các quán ăn gia đình, hàng quán bình dân để cảm nhận hương vị thật sự. Nhiều món đặc sản được bày bán ở chợ quê hay chợ phiên (như chợ Phố Nối, các chợ vùng ngoại thành). Ví dụ, bún thang truyền thống dễ gặp ở khắp quán ăn trong thành phố, trong khi cá rô và ếch om thường có tại các quán gần chợ hoặc ven đường. Khu phố ẩm thực Ecopark (Văn Giang) cũng có nhiều nhà hàng phục vụ món Hưng Yên.

5. Lễ hội – văn hóa dân gian Hưng Yên

Hưng Yên có lịch sử lễ hội phong phú và phong tục đậm đà bản sắc miền Bắc:

Lễ hội tiêu biểu:

Hội Phố Hiến (tháng 2–3 AL): Lễ hội văn hóa dân gian tại quần thể Phố Hiến (từ Đền Mẫu, Đền Trần đến Chùa Hiến, Văn Miếu Xích Đằng, Chùa Chuông…). Du khách có thể tham gia rước kiệu, dâng hương, thưởng thức hát quan họ, múa lân và ẩm thực truyền thống đặc sắc.

Lễ hội Đền Chử Đồng Tử – Tiên Dung (tháng 2 AL): Tập trung tại Đền Đa Hòa (xã Mễ Sở, Khoái Châu) và Đền Dạ Trạch. Nổi bật nhất là nghi lễ rước nước ở sông Hồng và hát trống quân – múa “đĩ đánh bồng” trong đêm giao thừa. Lễ hội này có tên “Lễ hội tình yêu”, thu hút thanh niên về cầu duyên và vui chơi các trò dân gian như bắt vịt, đập niêu đất (đập vỡ niêu đất)….

Lễ hội Đền Phù Ủng (tháng 1 AL): Thờ danh tướng Phạm Ngũ Lão. Phần hội diễn ra tưng bừng với nghi thức tế lễ và các trò chơi cổ truyền như vật cù, đánh giá… thể hiện tinh thần dân tộc Việt Nam.

Hội làng Nôm (tháng 1 AL): Tại làng Nôm, tưởng nhớ Thành hoàng làng. Khách dự hội được thưởng thức hát quan họ, múa lân, cùng các trò chơi dân gian đặc trưng như đi cầu kiều, đuổi gà, nấu bánh chưng….

Lễ hội Đầu Xuân Văn Miếu Xích Đằng (mùng 4–5 Tết): Lễ hội cầu may đầu năm tại Văn Miếu. Nổi bật với triển lãm thư pháp, tặng chữ đầu năm và trình diễn ca trù (âm nhạc cung đình Bắc Bộ) – thể hiện truyền thống trọng học của xứ Kinh Bắc.

Lễ hội Tứ Pháp (cầu mưa, tháng 3 AL): Tại làng Như Quỳnh (Ân Thi), tưởng nhớ 4 vị thần mây mưa. Đặc sắc với nghi thức rước kiệu Tứ Pháp, màn múa “đánh trống quân”, “đánh giăng” cầu mưa – truyền thống nông nghiệp xưa.

Phong tục, tín ngưỡng độc đáo: Bên cạnh lễ hội, người Hưng Yên còn lưu giữ nhiều phong tục dân gian:

Quan họ Bắc Ninh: Gắn liền với Hưng Yên, nhất là vùng Làng Nôm – Văn Lâm. Du khách nghe hát quan họ (phụng sắc), ca trù ở đình chùa sẽ thấy đậm chất văn hóa Bắc Bộ.

Hát trống quân: Loại hình trò chơi hát đối đáp truyền thống có khi hội làng hay Lễ hội Chử Đồng Tử.

Múa rồng, múa lân: Thường xuất hiện trong các lễ hội đình, đền để cầu may.

Nghi thức và trò chơi: “Bịt mắt bắt dê”, “đánh hôi” (đập niêu đất)… là nét vui trong hội chợ xuân. Việc rước kiệu (thần, Phật) trên sông, lên đền đài là nghi lễ tâm linh quan trọng.

Trang phục, âm nhạc: Vào hội Xuân, nhiều người thường mặc áo dài truyền thống hoặc áo tứ thân khăn mỏ quạ để giữ vẻ lịch sự. Phụ nữ vùng này vẫn duy trì mặc áo tứ thân, nam thì mặc áo the khăn xếp khi đi lễ chùa hay đình làng. Trong các lễ hội, có đoàn hát ca trù, hát chèo, ban nhạc trống kèn; đặc biệt quan họ và trống quân mang sắc thái rất Bắc bộ. Các điệu múa đặc trưng như múa thần rồng (Đền Chử Đồng Tử) hay múa tế cô hồn (Đình làng) càng làm đậm thêm bản sắc dân gian Hưng Yên.

6. Những điều nên lưu ý khi du lịch Hưng Yên

Trang phục: Khi vào đền chùa, nên ăn mặc lịch sự (đi giày mềm, áo dài tay hoặc áo dài). Vào các hội làng, người dân thường mặc trang phục truyền thống nên khách cũng có thể chọn áo dài, áo tứ thân để chụp ảnh kỷ niệm.

Giờ giấc và lễ hội: Nhiều di tích đóng cửa vào chiều tối, lễ hội t hường thu hút đông người. Tránh đến vào giờ đỉnh điểm đông khách du lịch (sáng sớm, chiều muộn) nếu muốn yên tĩnh. Đặc biệt trong dịp Tết và các lễ lớn, dịch vụ ăn nghỉ thường tăng giá, nên đặt trước nếu đi nhóm đông.

Giữ gìn cảnh quan: Khu di tích và làng nghề là di sản văn hóa, cần giữ vệ sinh, không xả rác bừa bãi. Khi đến vườn trái cây (nhãn lồng, làng hương…), chỉ hái những quả cho phép, không trèo cây hoặc phá hoại cây cảnh.

An toàn giao thông: Đường nội tỉnh có thể đông xe tải và nông thôn xe máy. Du khách lái xe cần chú ý đội mũ bảo hiểm, đi đúng làn đường. Nếu thuê xe ô tô hay taxi, tránh những khúc đường nhỏ hẹp, đặc biệt gần các làng cổ.

Phòng chống cháy rừng: Khu vực Hưng Yên có nhiều rừng phòng hộ ven đê Hồng. Vào mùa khô, tuyệt đối không đốt nương hoặc thả tàn thuốc.

Dịch vụ và thanh toán: Ở nông thôn, dịch vụ thanh toán qua QR code (VNPAY, Momo) đang phổ biến. Tuy nhiên, vẫn nên chuẩn bị tiền mặt, nhất là khi mua hàng ở chợ phiên hay quán vỉa hè.

Kết nối y tế: Hệ thống y tế địa phương tốt, nhưng nếu cần bác sĩ, bạn có thể đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hưng Yên (TP Hưng Yên) hoặc bệnh viện tư ở Ecopark. Một số nhà thuốc lớn nằm gần trung tâm thành phố.

Thái độ và phong tục: Người Hưng Yên hiếu khách, chân chất. Khi đến đình – chùa, du khách nên giữ trật tự, không nói lớn, không xâm phạm điện thờ. Hỏi trước khi chụp ảnh cá nhân. Khi được mời ăn uống, nên nhận lịch sự món ăn địa phương.